واکاوی — ۱۶ شهریور ۱۴۰۵

فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام نموده که پس از شلیک موشک‌های سپاه پاسداران به دو شناور نیروی دریایی آمریکا، سه نفت‌کش مرتبط با سپاه را هدف قرار داده است. محمدباقر قالیباف، رییس مجلس ایران، در واکنش گفت هر حمله تازه با پاسخی «سریع‌تر، سنگین‌تر و دردناک‌تر» روبه‌رو خواهد شد. آتش‌بس مقدماتی ماه ژوئن عملا از هم گسسته و پس از وقفه‌ای در بخش عمده ماه اوت، دور تازه‌ای از حملات متقابل آغاز شده است.

قطر تریبیون گزارش داده که رسانه‌های دولتی ایران مدعی شده‌اند یک شناور بدون ‌سرنشین آمریکایی در تنگه‌ی هرمز هدف قرار گرفته است؛ فرماندهی مرکزی آمریکا این ادعا را «دروغ کامل» خوانده است. این مناقشه یک روز پس از حمله آمریکا به سه نفت‌کش ایرانی رخ داده است. محمدباقر قالیباف نیز گفته «قواعد بازی» تغییر کرده و هر حمله به منافع و امنیت ایران با پاسخی سریع‌تر و شدیدتر روبه‌رو خواهد شد. او هم‌زمان به فشار تورم، بی‌کاری و نوسان ارز بر معیشت مردم ایران اشاره کرده است.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته است ممکن است توافق هسته‌ای با ایران در آینده‌ی نزدیک دست ‌یافتنی نباشد و حتا رسیدن به توافق نیز به دولت بعدی ایران موکول شود. او نیز گفته که اقدام نظامی هم‌چنان بخشی از راه‌برد واشنگتن است. واشنگتن‌پست یادآوری کرده آمریکا و ایران پس از ماه‌ها جنگ در ماه ژوئن آتش‌بس و تفاهم اولیه‌ای را امضا کردند که قرار بود زمینه‌ی توافق گسترده‌تر، محدودیت برنامه هسته‌ای و کاهش تحریم‌ها را فراهم کند؛ اما آتش‌بس خیلی زود فروپاشید. رایت هم‌زمان از آن چه دولت ترامپ «فشار اقتصادی حداکثری» علیه ایران می‌نامد، دفاع کرده است.

نشست هیجدهم بریکس قرار است ۱۲ و ۱۳ سپتامبر در دهلی برگزار شود و استیتسمن نوشته یکی از دشوارترین مسایل پیش روی اعضا، رسیدن به موضعی مشترک درباره‌ی جنگ غرب آسیاست. مسعود پزشکیان، شی جین‌پینگ، ولادیمیر پوتین و رهبران دیگر اعضای بریکس برای حضور در اجلاس دعوت شده‌اند. مشکل برای تدوین موضع مشترک این است که ایران عضو بریکس است و عربستان و امارات نیز که عضو همین گروه‌اند در منازعه‌ی جاری مواضعی متفاوت دارند. نشست وزیران خارجه بریکس در ماه مه نیز به دلیل همین اختلاف‌ها نتوانست درباره‌ی جنگ غرب آسیا بیانیه مشترکی منتشر کند.

مینت نوشته در حالی که دولت ترامپ فشار اقتصادی علیه ایران را تشدید کرده، میلیاردها دلار پول مرتبط با ایران هم‌چنان از طریق حساب‌های تسویه دلاری در بانک‌های آمریکایی عبور می‌کند. براساس این گزارش، تهران از بانک‌ها و شرکت‌های واسطه در کشورهای دیگر برای دست‌رسی غیرمستقیم به شبکه‌ی بانکی دلاری استفاده می‌کند. وزارت خزانه‌داری آمریکا شعبه اماراتی بانک مصر را نیز متهم کرده که تا ۱.۸ میلیارد دلار برای شرکت‌هایی منتقل کرده که واشنگتن آن‌ها را مرتبط با شبکه‌ی مالی ایران می‌داند. تهران تایمز در سوی دیگر به نقل از وزیر اقتصاد ایران نوشته تهران قصد دارد با تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، اصلاح مسیرهای مبادلاتی و گسترش تجارت منطقه‌ای فشار مالی آمریکا را کاهش دهد.

جوزف عون، رییس‌جمهور لبنان، پس از حملات تازه‌ی اسراییل به جنوب این کشور، از آمریکا و جامعه‌ی بین‌المللی خواسته برای توقف حملات اقدام کنند. عمان دیلی آبزرور نوشته که دست ‌کم چهار نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شده‌اند. یک بیمارستان خارج از خدمت به‌طور کامل ویران شده و ساختمان‌های مربوط به نهادهای مالی و کشاورزی لبنان نیز آسیب دیده‌اند. اسراییل گفته حملات در واکنش به فعالیت حزب‌الله انجام شده است.

فایننشال تایمز گزارش مفصلی درباره‌ی افزایش نفوذ نیروهای مذهبی ـ ملی‌گرا در ارتش اسراییل منتشر کرده است. این روزنامه نوشته پیروان ایدئولوژی‌ای که زمانی در حاشیه‌ی ساختار نظامی قرار داشتند، اکنون سهم بیش‌تری در نیروهای مسلح و لایه‌های فرماندهی پیدا کرده‌اند.

لس‌آنجلس تایمز به نقل از آسوشیتدپرس نوشته حزب AfD در انتخابات زاکسن-آنهالت به قوی‌ترین نیروی سیاسی ایالت تبدیل شده و شکست سنگینی را به دموکرات‌مسیحی‌ها و دولت فریدریش مرتس تحمیل کرده است. هنوز مشخص نیست این حزب بتواند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد یا نه؟ شاخه‌ی زاکسن-آنهالت AfD از سوی نهاد اطلاعات داخلی آلمان در رده‌ی راست افراطی اثبات ‌شده قرار گرفته است. رهبران CDU نیز پس از اعلام نتایج، تاکید کرده‌اند که «دیوار آتش» و مخالفت با هم‌کاری با AfD را حفظ خواهند کرد.

استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دولت آمریکا، پس از بیش از سه ساعت گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین در مسکو به کی‌یف رفتند و با ولودیمیر زلنسکی مذاکره کردند. گلوب اند میل نوشته که مذاکرات کی‌یف بدون دست‌یابی به گشایشی پایان یافته و اختلاف اصلی درباره‌ی قلمرو، هم‌چنان پابرجاست. زلنسکی گفته مسایل سرزمینی دشوار فقط در سطح رهبران قابل حل است. گلوبال نیو لایت آو میانمار، با بازتاب روایت کرملین، مذاکرات مسکو را «سازنده، بسیار صریح و اساسی» توصیف کرده و نوشته مسایل اقتصادی و پروژه‌های احتمالی مشترک روسیه و آمریکا نیز در گفت‌وگوها مطرح شده‌اند.

وزیران خارجه‌ی عربستان سعودی، مصر، اردن، امارات، قطر، پاکستان، اندونزی و ترکیه طرح‌های مطرح‌شده از سوی مقام‌های اسراییلی برای انتقال اجباری فلسطینیان از غزه را محکوم کردند. ایتامار بن‌گویر گفته بود طرح می‌تواند با انتقال ۲۵۰ هزار نفر در سال نخست، آغاز شود. دولت‌های یاد شده هشدار داده‌اند تبدیل اخراج اجباری به سیاست عملی، تلاش‌های صلح را تهدید می‌کند.

عمان دیلی آبزرور گزارش داده که درگیری میان نیروهای دولت یمن و انصارالله در جنوب ‌غرب کشور یمن شدت گرفته است. تنها از ظهر شنبه تا بامداد یک‌شنبه، بیش از ۱۴۰ جنگجو کشته شده‌اند و مجموع تلفات، از ۳۰۰ نفر گذشته است. هدف عملیات انصارالله قطع مسیر بندر مخا و پیش‌روی به سمت مناطق نزدیک باب‌المندب، گلوگاهی که ورودی جنوبی دریای سرخ را کنترل می‌کند، عنوان شده است.