واکاوی — ۱۷ شهریور ۱۴۰۵

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس ایران، در واکنش به تهدید وزیر دفاع آمریکا علیه نفت‌کش‌های ایرانی، شرکت‌ها و تاسیسات نفت و گاز آمریکا در منطقه را اهداف بالقوه‌ی پاسخ متقابل معرفی کرده است. تهران اعلام کرده برای نخستین بار از یک موشک کروز ضدکشتی تازه علیه نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس استفاده کرده و محسن رضایی گفته محاصره‌ی دریایی آمریکا آسیب‌پذیر است. سخن‌گوی وزارت خارجه نیز اقدامات ایران را ذیل حق دفاع مشروع در ماده‌ی ۵۱ منشور سازمان ملل توصیف کرده است.

فایننشال تایمز از بازگشت قیمت نفت به نزدیکی ۱۰۰ دلار پس از تشدید تنش‌ها در خلیج فارس نوشته و مینت نیز گزارش داده معامله‌گران نفت در نشست بزرگ صنعت انرژی در سنگاپور با احتمال عبور دوباره برنت از مرز ۱۰۰ دلار روبه‌رو هستند. آسترالین هم در بخش بازارها افزایش قیمت نفت را به تشدید درگیری در تنگه‌ی هرمز مرتبط کرده است. محدودیت ذخایر، افزایش هزینه حمل‌ونقل و خطر حمله به کشتی‌ها، فشار صعودی تازه‌ای بر بازار ایجاد کرده است.

فایننشال تایمز نوشته ایران در پی کم‌بود سوخت ناشی از ادامه‌ی جنگ و اختلال در زنجیره‌ی انرژی، قیمت بنزین را افزایش داده است. فشار بر عرضه‌ی داخلی، نشان می‌دهد بحران نظامی بر حوزه‌ی حمل‌ونقل، تولید و مصرف روزمره نیز اثر گذاشته است. افزایش قیمت بنزین به دلیل نقش گسترده‌ی آن در جابه‌جایی کالا و نیروی کار، تاثیرات مهلکی بر جای خواهد گذاشت.

مورنینگ استاندارد نوشته که میانگین تردد کشتی‌های تجاری از تنگه‌ی هرمز در ده روز گذشته به حدود ۱۰ کشتی در روز رسیده است. رقمی که پایین‌ترین سطح از ماه مه می‌باشد. گزارش می‌گوید تهران در حال آماده‌سازی یک «منطقه ممنوعه» در امتداد محدوده محاصره دریایی آمریکا تا بخش‌هایی از خلیج فارس است و اعلام کرده کشتی‌هایی را که برخلاف مقررات این منطقه حرکت کنند در فهرست تحریم خود قرار خواهد داد. هم‌زمان، بیش از ۲۰ ناو جنگی آمریکا در عملیات محاصره حضور دارند و بنا بر گزارش، تا کنون ده‌ها کشتی تجاری تغییر مسیر داده‌اند. ژاپن تایمز نیز از «اهرم هرمز» ایران نوشته و در عین حال فشار فزاینده آمریکا بر این اهرم را برجسته کرده است.

وال‌استریت ژورنال دو سوی مکمل فشار اقتصادی بر ایران را کنار هم آشکار می‌کند. این روزنامه نوشته که از زمان برقراری مجدد محاصره‌ی دریایی آمریکا در میانه‌ی ژوییه، نفت خام ایران از خط محاصره عبور نکرده و حجم نفت ایران روی کشتی‌های خارج از این محدوده از حدود ۹۰ میلیون بشکه در میانه‌ی ژوییه به حدود ۲۹ میلیون بشکه رسیده است. برآورد کپلر این است که با نرخ کنونی تحویل، این ذخیره‌ی شناور ممکن است در اواسط اکتبر تمام شود. بارگیری نفت ایران در اوت نیز به ۲۵۵ هزار بشکه در روز رسیده، یعنی ۸۵ درصد کم‌تر از میانگین فوریه تا آوریل. گزارش افزوده که نفت معمولا حدود یک ‌سوم بودجه‌ی دولت ایران را تامین می‌کند و تورم رسمی نیز از ۸۰ درصد گذشته و صندوق بین‌المللی پول برای امسال انقباض ۵.۴ درصدی اقتصاد ایران را پیش‌بینی کرده است. اما گزارش دیگری در همان روزنامه نشان می‌دهد شبکه‌ی تحریم کاملا بسته نیست. وزارت خزانه‌داری آمریکا گفته در سال ۲۰۲۴ حدود ۹ میلیارد دلار وجوه مرتبط با ایران از شبکه‌ی بانکی آمریکا عبور کرده و شعبه‌ی اماراتی بانک مصر نیز متهم شده تا ۱.۸ میلیارد دلار را برای شرکت‌هایی که احتمالا به شبکه‌های مالی پنهان ایران مرتبط بوده‌اند، جابه‌جا کرده است.

ایندیپندنت گزارش داده که حدود ۲۰۰ معترض سیاه‌پوش در پورتسموث برای جلوگیری از انتقال حدود ۱۴۰ پناهجو تجمع کرده و در جریان درگیری به ماموران و خودروهای پلیس آسیب زدند. این تجمع کمتر از ۴۸ ساعت پس از محاصره‌ی مسیرهای دوور به دست معترضان نقاب‌دار برگزار شد. شبکه‌ای با نام «پاتریوت پلتفرم» به رهبری دنیل توماس از محورهای سازمان‌دهی معرفی شده است. گاردین نیز۵ به استفاده‌ی پلیس از باتوم و اسپری برای عقب ‌راندن معترضان و نقش شبکه‌های آنلاین در بسیج آنان پرداخته است.