واکاوی —

۱۰ موضوع۹ نشریه

نیویورک‌تایمز | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

کیفرخواست آمریکایی درباره‌ی شبکه‌های منتسب به ایران در اروپا؛ مرز ادعا و اثبات قضایی

گزارش نیویورک‌تایمز بر پایه‌ی کیفرخواستی تازه در آمریکا، از مجموعه‌ای حملات و طرح‌های خشونت‌آمیز در اروپا نوشته که دادستان‌های آمریکایی آن‌ها را به عاملان مرتبط با ایران نسبت داده‌اند. هدف‌های مورد اشاره شامل موسسه‌های یهودی و مراکز مرتبط با فعالیت نظامی آمریکا در بریتانیا بوده است. گزارش تاکید دارد که بخشی از روایت، هنوز اتهام دادستانی است و نه حکم نهایی دادگاه.

در مرکز اتهام‌ها، نام محمدباقر سعد داود الساعدی، از اعضای کتائب حزب‌الله عراق، محمدعلی الحسنی و محسن مهاجری آمده است. دادستان‌ها می‌گویند این افراد با استفاده از پیوندهای فرامرزی، افراد دیگری را برای حملات به‌کار گرفته‌اند. در یک پرونده‌ی آتش‌سوزی در لندن، متهم نوجوان بعدا اقرار به جرم کرده؛ اما درباره‌ی شبکه‌ی هدایت‌‌ پشت ماجرا، هنوز اطلاعات دقیقی منتشر نشده است.

مقاله هم‌چنین گزارش می‌کند که هشدار اطلاعاتی درباره‌ی تهدید احتمالی یک پایگاه آمریکایی در بریتانیا به تغییر موقت استقرار برخی هواپیماها انجامیده است. محسن رضایی نیز در سخنانی احتمال هدف ‌قرارگرفتن پایگاه‌های آمریکا در اروپا را در صورت استفاده از آن‌ها برای حمله به ایران مطرح کرده بوده است.

آن‌چه پرونده آشکار می‌کند، سرریز جنگ از میدان نظامی به فضاهای غیرنظامی و سازوکارهای قضایی کشورهای دیگر است.

منبع: نیویورک‌تایمز، ص. ۱۳؛ آدام گلدمن، «‘Light One in Your Hand’: How Iran’s Agents Attack America’s Allies in Europe».

بازگشت به بالای صفحه ↑

قطر تریبیون | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

سازمان ملل از کشته‌شدن ۲۵ دریانورد در بحران هرمز خبر داد

خالد خیاری، معاون دبیرکل سازمان ملل، در نشست شورای امنیت گفته است تا ۱۱ نوامبر، دست‌کم ۲۵ دریانورد در تنگه‌ی هرمز و اطراف آن از آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران در فوریه کشته شده‌اند. گزارش قطر تریبیون از افزایش رخ‌دادهای امنیتی مرتبط با کشتی‌ها نیز خبر داده و هشدار می‌دهد که مختل ‌شدن عبور تجاری نباید به وضعیت عادی بدل شود.

سازمان بین‌المللی دریانوردی در فاصله‌ی اول مارس تا ۱۱ نوامبر، ۱۳۶ رخ‌داد امنیتی مربوط به شناورها را در هرمز و منطقه‌ی وسیع‌تر خاورمیانه ثبت کرده است. ۳۵ مورد از آن‌ها در اکتبر و ۱۰ مورد در نوامبر بوده‌اند. این ارقام درباره‌ی دو گستره‌ی زمانی و جغرافیایی معین‌اند و نباید با آمار کل جنگ یا همه‌ی قربانیان یکی گرفته شوند.

گزارش هم‌زمان به اعلام مقام‌های ایرانی درباره‌ی آسیب ‌دیدن چند نفت‌کش در محدوده‌هایی که تهران آن‌ها را ممنوع یا محدود اعلام کرده، اشاره کرده است. ایران عبور کشتی‌ها را به دریافت مجوز مشروط کرده و پایان محدودیت‌ها را به شروطی مانند رفع محاصره‌ی بنادر، لغو تحریم‌ها و پایان درگیری پیوند زده است. این شروط، مطالبات اعلام‌شده‌اند و نشانه‌ی اجرای توافق نیستند.

در این میان، دریانوردان طرف مذاکره‌ی دولت‌ها نیستند؛ اما هنگام ادامه‌ی حمل‌ونقل، خطر مستقیم متوجه آنان خواهد بود. بیمه‌گران، مالکان و دولت‌ها درباره‌ی مسیر، پوشش خطر و مقررات تصمیم می‌گیرند. داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد نتیجه‌ی این تصمیم‌ها در نهایت می‌تواند به مساله‌ی جان نیروی کار بدل شود.

منبع: قطر تریبیون، ص. ۷؛ «25 seafarers killed in, around Hormuz since US-Israel war on Iran, says UN».

بازگشت به بالای صفحه ↑

ساوت چاینا مورنینگ پست | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

نشست سه‌ جانبه‌ی شنژن؛ ایران در دستور کار ترامپ، اما اوکراین در مسیری جداگانه

کاخ سفید تایید کرده است که دونالد ترامپ، شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین در حاشیه‌ی اجلاس اپک در شنژن دیدار سه‌ جانبه خواهند داشت. گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست نوشته که گفت‌وگوها پس از چند هفته رای‌زنی درباره‌ی دستور کار و تشریفات چنین دیداری برنامه‌ریزی شده و از جمله موضوع‌های مطرح ‌شده، کاهش تسلیحات هسته‌ای و جنگ ایران است.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند ترامپ قصد دارد درباره‌ی ایران با دو رهبر دیگر گفت‌وگو کند؛ اما جنگ اوکراین در دستور کار اصلی این قالب سه ‌جانبه قرار نگرفته است. توضیح واشنگتن آن است که مذاکرات مربوط به کی‌یف و مسکو مسیر دیگری دارد و چین در آن سازوکار نقش اصلی ندارد.

گزارش تنش‌های آمریکا و چین بر سر صادرات تراشه‌های پیش‌رفته، تجارت و محدودیت فن‌آوری را نیز در پس‌زمینه‌ی نشست قرار می‌دهد. هم‌زمان، دو کشور درباره‌ی کاهش موانع تجاری و پرونده‌های کشاورزی گفت‌وگو کرده‌اند. بنابراین، اعلام دیدار را نمی‌توان نشانه‌ی حل اختلافات اقتصادی یا امنیتی میان سه دولت دانست.

انتخاب موضوع‌ها نیز بیان‌گر اولویت‌بندی قدرت‌های بزرگ است. ایران در قالبی بررسی خواهد شد که تهران عضو آن نیست. در سوی دیگر، موضوع اوکراین به دلیل سازوکار مذاکرات موجود کنار گذاشته شده است. این تفاوت، نشان می‌دهد که چگونه شکل جلسه می‌تواند تعیین کند کدام بازیگران و کدام تعارض‌ها در تصمیم‌گیری حضور مستقیم داشته باشند.

منبع: ساوت چاینا مورنینگ پست، ص. A۱ ؛ نایان سث، «Xi, Trump and Putin will talk in Shenzhen, US confirms».

بازگشت به بالای صفحه ↑

کویت تایمز | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

شورای همکاری خلیج فارس از سازمان ملل اقدام علیه حملات منتسب به ایران را خواستار شد

جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در نشست شورای امنیت سازمان ملل خواستار اقدام برای توقف حملات علیه کشورهای عضو و جلوگیری از تکرار آن‌ها شد. او با استناد به بیانیه‌ی دبیرخانه‌ی شورا، گفت که کشورهای خلیج فارس از ۲۸ فوریه با حملاتی روبه‌رو بوده‌اند که منشا آن‌ها ایران بوده و تعداد موشک‌ها و پهپادهای استفاده ‌شده را نیز بیش از هفت‌هزار فروند اعلام کرد.

البدیوی این حملات را ناقض حاکمیت و تمامیت ارضی اعضا دانست و از آسیب ‌دیدن فرودگاه‌ها، بنادر، مراکز حیاتی و مناطق مسکونی سخن گفت. او به قطع‌نامه‌ی ۲۸۱۷ شورای امنیت در سال ۲۰۲۶ و قطع‌نامه‌ی ۶۱/۱ شورای حقوق بشر اشاره کرد که اولی در روایت گزارش کویت تایمز، حملات را محکوم کرده و دومی بر مسوولیت ‌پذیری و جبران خسارت تاکید دارد. استناد به این اسناد، مطالبه‌ی سیاسی دولت‌های عضو را به مسیرهای رسمی سازمان ملل پیوند می‌زند.

سخنان دبیرکل به مساله‌ی امنیت دریایی نیز کشیده شد. او تنگه‌های هرمز و باب‌المندب را برای تجارت و انتقال انرژی حیاتی خواند و هشدار داد اختلال کشتیرانی به زنجیره‌ی تامین و عرضه‌ی مواد غذایی و کودهای کشاورزی، به‌ویژه در کشورهای آسیب ‌پذیر، صدمه زده است.

البدیوی، هم‌چنین حملات منتسب به حوثی‌ها علیه عربستان و کشتی‌رانی تجاری را نیز محکوم کرده و خواستار اجرای قطع‌نامه‌های مربوط به این پرونده شد.

منبع: کویت تایمز، ص. ۵؛ «Al-Budaiwi urges UN action to halt attacks, protect Gulf security».

بازگشت به بالای صفحه ↑

واشنگتن‌پست | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

پادشاهی‌های خلیج فارس خود را برای تحقیقات کنگره‌ی آمریکا درباره‌ی روابط مالی با ترامپ آماده می‌کنند

دولت‌های عربستان سعودی، امارات متحده‌ی عربی و قطر نگران تحقیقاتی هستند که دموکرات‌ها پس از پیروزی در انتخابات کنگره درباره‌ی روابط مالی دولت ترامپ و خانواده‌ی او آغاز خواهند کرد. گزارش واشنگتن‌پست می‌گوید نمایندگان دموکرات از پیش به دولت‌های منطقه هشدار داده‌اند که ممکن است معاملات سرمایه‌گذاری، قراردادهای تجاری و هدایا موضوع بررسی قرار گیرند.

یکی از موضوع‌های اصلی، سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون‌دلاری نهادی مرتبط با خاندان حاکم امارات در شرکت مالی وابسته به فرزندان ترامپ است. این سرمایه‌گذاری در دوره‌ای انجام شد که امارات برای دسترسی به تراشه‌های پیش‌رفته‌ی آمریکایی تلاش می‌کرد. نمایندگان منتقد می‌خواهند بدانند آیا رابطه‌ای میان منافع تجاری خصوصی و تصمیم‌های دولت وجود داشته است یا نه؟

هدیه‌ی هواپیمای لوکس قطری با ارزش تقریبی ۴۰۰ میلیون دلار نیز در فهرست موضوع‌های مورد توجه قرار دارد. عربستان هم به دلیل سرمایه‌گذاری صندوق ثروت ملی خود در فعالیت‌های تجاری مرتبط با خانواده‌ی ترامپ، با چالش‌های مشابهی روبه‌روست.

دولت‌های منطقه اتهام تلاش برای خرید نفوذ سیاسی را رد کرده‌اند. از سوی دیگر، نمایندگان کنگره اختیار احضار مستقیم دولت‌های خارجی را ندارند، هرچند می‌توانند از ابزارهای فشاری مانند بررسی قراردادهای دفاعی و تصمیم‌های مربوط به فروش تسلیحات استفاده کنند.

جنگ ایران وارد نهمین ماه خود شده و دولت‌های خلیج فارس همچنان برای امنیت و روابط اقتصادی خود، به هم‌کاری با آمریکا نیاز دارند. بنابراین اختلاف بر سر معاملات مالی می‌تواند به رابطه‌ای گسترش یابد که هم‌زمان ابعاد امنیتی، تجاری و دیپلماتیک دارد و یا این که در راستای منافع صاحبان کارخانجات اسلحه‌سازی حرکت کرده و کشورهای ثروتمند حاشیه خلیج فارس را وادار به خرید سلاح‌های گران‌تر کند.

منبع: واشنگتن‌پست، ص. A۱۶؛ سوزانا جورج، «Mideast monarchies steel for fallout as Democrats tee up probes».

بازگشت به بالای صفحه ↑

جروزالم‌پست | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

ترکیه و قطر پیمان دفاع متقابل امضا کردند؛ گسترش ترتیبات امنیتی در خلیج فارس

ترکیه و قطر توافق‌نامه‌ی دفاع متقابلی امضا کرده‌اند که بنا بر اعلام دو دولت، هم‌کاری در برابر تهدیدهای امنیتی و حملات خارجی را گسترش خواهد داد. گزارش جروزالم‌پست بر این است که رجب طیب اردوغان و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی بر تقویت مناسبات نظامی، صنعتی، اقتصادی و آموزشی تاکید کرده‌اند.

دفتر ریاست ‌جمهوری ترکیه اعلام کرده این توافق، بُعد تازه‌ای به رابطه‌ی دو کشور خواهد بخشید. دوحه نیز از تعهد طرفین به مشورت درباره‌ی تهدیدهای منطقه‌ای، برگزاری تمرین‌های مشترک و توسعه‌ی همکاری در صنایع دفاعی سخن گفته است.

جزییات کامل تعهدهای حقوقی پیمان در بیانیه‌ی اولیه منتشر نشده‌اند. بنابراین، از اعلام دفاع متقابل نمی‌توان بدون مطالعه‌ی متن قرارداد درباره‌ی شرایط دقیق ورود به درگیری یا نوع تعهد اجرایی هر طرف نتیجه گرفت.

این توافق در ادامه‌ی گسترش هم‌کاری‌های امنیتی منطقه‌ای صورت گرفته است. ترکیه پیش‌تر همراه با عربستان سعودی و پاکستان توافق دفاعی دیگری امضا کرده بود که بر اساس گزارش، حمله به یکی از اعضا را حمله به دیگر اعضا در نظر گرفته خواهد شد. پارلمان ترکیه نیز اخیرا آن توافق را تصویب کرده است.

افزایش تنش در خلیج فارس، حملات حوثی‌ها به عربستان و جنگ ایران و آمریکا زمینه‌ی امنیتی این تصمیم‌ها را شکل داده‌اند. بااین‌حال، گزارش ثابت نمی‌کند پیمان تازه به‌منظور آغاز عملیات نظامی مشخصی منعقد شده باشد.

بخش‌هایی از توافق به انرژی و هم‌کاری‌های اقتصادی نیز مربوط است. این ارتباط نشان می‌دهد ترتیبات امنیتی منطقه، افزون بر حضور نظامی، به حفاظت از مسیرهای تجارت، زیرساخت‌ها و سرمایه‌گذاری نیز در پیوند است.

منبع: جروزالم‌پست، ص. ۲؛ استر دیویس و رویترز، «Turkey, Qatar sign mutual defense pact, agree to ‘unified stance’ against attacks».

بازگشت به بالای صفحه ↑

ایندیپندنت | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

توافق سوخت با روسیه، قیمت گازوییل آمریکا را پایین نیاورد

ایندیپندنت گزارشی از تلاش دونالد ترامپ برای واردات گازوییل روسیه به بازار آمریکا ارایه داده است. ابتکاری که در آستانه‌ی انتخابات میان‌ دوره‌ای با هدف کاهش فشار قیمت سوخت اعلام شد؛ اما در زمان گزارش، به کاهش محسوس قیمت منجر نشده بود. روزنامه نوشته که بهای هر گالن گازوییل از ۶٫۱۹ دلار در پنجم اکتبر به ۶٫۲۹ دلار در دوم نوامبر رسیده است.

جنگ ایران و آمریکا و حمله‌ها به زیرساخت‌های انرژی در جنگ روسیه و اوکراین از عواملی‌اند که در گزارش برای فشار بر بازار جهانی سوخت ذکر شده‌اند. گزارش به نقل از داده‌های کپلر می‌گوید صادرات روزانه‌ی گازوییل روسیه در اکتبر به ۲۷۱ هزار بشکه رسید؛ رقمی بیش از دو برابر ۱۳۵ هزار بشکه‌ی ماه پیش. این افزایش صادرات الزاما به معنای ورود همان محموله‌ها به آمریکا نبوده و بخش مهمی از بحث بر مسیرهای تجارت انرژی متمرکز است.

تعارض اقتصادیِ طرح در آن است که دولت آمریکا هم‌زمان با استمرار اختلاف‌های ژئوپولیتیک، به عرضه‌ی بیشتر محصول روسیه برای کاهش هزینه‌ی خانوارها و حمل‌ونقل امید بسته بود. تداوم جنگ‌ها بر عرضه، بیمه، حمل‌ونقل و انتظارات معامله‌گران نیز اثر گذاشته است.

براساس شواهد همین مقاله، اعلام توافق درباره‌ی حجم عرضه نمی‌تواند جای نتیجه‌ی واقعی آن در قیمت مصرف ‌کننده را بگیرد. به‌ویژه وقتی که حمل ونقل، مسیر فروش و وضعیت جنگ‌ها، روشن یا ثابت نیست.

منبع: ایندیپندنت، صفحه‌ی ۷۵ تا ۸۱ فایل؛ جیمز سی. رینولدز، «Trump’s diesel deal with Putin is a shambles – and destined to fail».

بازگشت به بالای صفحه ↑

نیویورک‌تایمز | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

عادی‌سازی راست افراطی در اروپا؛ الگوی سیاسی ایتالیا و مرزهای آن

نیویورک‌تایمز در تحلیلی تاریخی استدلال کرده که ورود راست افراطی به ائتلاف‌های محافظه‌کار از ایتالیا به دیگر کشورها سرایت کرده است. نویسنده از تجربه‌ی سیلویو برلوسکونی در دهه‌ی ۱۹۹۰ آغاز کرده و به جایگاه کنونی جورجیا ملونی و الگوبرداری جریان‌هایی در فرانسه، آلمان و اسپانیا می‌رسد.

برلوسکونی برای تشکیل دولت، نیروهایی را وارد ائتلاف کرد که پیش‌تر به دلیل پیوند تاریخی با فاشیسم از قدرت کنار نگه داشته می‌شدند. هوروویتز نوشته که برلوسکونی این هم‌کاری را راه مهار آن‌ها می‌دانست؛ اما ورود به دولت به مرور هزینه‌ی سیاسی حضورشان را کاهش داد.

در روایت نویسنده، ملونی پس از رسیدن به نخست‌وزیری، بسیاری از سیاست‌های مالی و خارجیِ متعارف جناح محافظه‌کار را حفظ کرده و از اوکراین حمایت کرده است. همین رفتار به پذیرش گسترده‌تر او در نهادهای اروپایی کمک کرده؛ اما نویسنده هشدار داده که عادی‌سازی یک جریان سیاسی را نباید فقط از شدت تغییر سیاست روزمره‌ی آن سنجید.

بحث اسپانیا در آستانه‌ی انتخابات اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا احتمال هم‌کاری حزب راست افراطی وکس با محافظه‌کاران مطرح است. نویسنده بین شرایط نهادی ایتالیا و کشورهای دیگری که ممکن است محدودیت‌های متفاوتی داشته باشند، تمایز قایل شده و از یک نمونه، برای تمام اروپا حکم یک‌سانی استخراج نکرده است.

منبع: نیویورک‌تایمز، ص. ۸؛ جیسون هوروویتز، «The Italianization of Europe, as the Center and the Far Right Blend».

بازگشت به بالای صفحه ↑

عمان دیلی آبزرور | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

سیل در غزه و درخواست اتحادیه‌ی اروپا برای بازگشایی مسیر کمک‌های فوری

اتحادیه‌ی اروپا از اسراییل خواسته تا دست‌رسی نهادهای امدادی به غزه و توزیع مستمر کمک‌ها را تسهیل کند. گزارش عمان دیلی آبزرور، این مطالبه را پس از بارندگی و سیل در مناطق اسکان آوارگان که وضعیت سرپناه و خدمات بهداشتی برای جمعیت انبوه آن‌جا به شدت ناپایدار گردیده، مطرح نموده است.

بر پایه‌ی برآورد سازمان جهانی بهداشت در خبر، نزدیک به یک میلیون آواره در مناطق در معرض سیلاب زندگی می‌کنند و حدود ۴۰۰ هزار نفر در موقعیت دارای خطر بسیار بالا هستند.

سازمان جهانی بهداشت هشدار داده که آب آلوده، رطوبت و اختلال خدمات می‌تواند احتمال بیماری را افزایش دهد. گزارش هم‌چنین به مشکل ورود تجهیزات آزمایشگاهی نیز اشاره کرده است. بنابراین، ورود دارو به‌تنهایی پاسخ‌گوی همه‌ی نیازهای نظام سلامت نبوده است.

درخواست اتحادیه‌ی اروپا موضعی دیپلماتیک است و اجرای آن در زمان انتشار خبر احراز نشده است. مساله‌ی اصلی، به امکان ایجاد مسیر پایدار برای رساندن سرپناه، آب سالم و خدمات بهداشت برمی‌گردد. مسیری که با اعلام هم‌دردی، جایگزین نمی‌شود.

منبع: عمان دیلی آبزرور، ص. ۶؛ «EU urges immediate flood aid to Gaza».

بازگشت به بالای صفحه ↑

نیویورک پست | یک‌شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵

حزب سوسیالیست‌های دموکرات نیویورک برای چالش با رهبران حزب دموکرات قطع‌نامه تصویب کرد

نمایندگان شاخه‌ی نیویورک سازمان سوسیالیست‌های دموکرات آمریکا، در گردهم‌آیی غیرعلنی روز شنبه، چند قطع‌نامه‌ی سیاسی تصویب کردند. یکی از قطع‌نامه‌ها، خواستار نامزدی الکساندریا اوکاسیو کورتز در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ است. قطع‌نامه‌ای دیگر، زمینه‌ی رقابت با چهره‌هایی چون فرماندار کتی هوکول و سناتورها چاک شومر و کرستن جیلیبرند را دنبال می‌کند.

به روایت گزارش، ۴۳۸ نماینده از مجموعه‌ای با حدود پانزده‌هزار عضو در پنج بخش شهر در نشست حضور داشتند. نشست برای عموم باز نبود و بنا بر گزارش نیویورک پست، شرکت ‌کنندگان از پیش درباره‌ی افشای مکان و دستور جلسه منع شده بودند. بنابراین، تصویری که روزنامه ارایه کرده، از اظهارات برخی حاضران حاصل شده و نمی‌توان آن را به عنوان صورت ‌جلسه‌ی عمومی و کامل در نظر گرفت.

مصوبات به رقابت انتخاباتی محدود نبوده‌اند. نمایندگان از راه‌اندازی کارزار بانک عمومی شهر، مخالفت رسمی سازمان با گسترش هوش مصنوعی و افزایش حداقل دست‌مزد نیویورک از ۱۷ دلار به ۳۰ دلار تا سال ۲۰۳۰ حمایت کرده‌اند. هم‌چنین، ایجاد تابلوی فرصت‌های شغلی و مسیر جذب نیرو برای کارزارهای انتخاباتی مطرح گردیده است.

مساله‌ی بانک عمومی و دست‌مزد، سازمان را از نزاع صرف بر سر چهره‌های انتخاباتی به چالش توزیع منابع و قدرت چانه‌زنی کارگران خواهد کشاند. با این وجود، متن گزارش جزییات مالی بانک، شیوه‌ی تحقق افزایش مزد یا میزان حمایت رای‌دهندگان از این برنامه‌ها را مشخص نکرده است.

منبع: نیویورک پست، ص. ۴؛ «Red alert for Dems».

بازگشت به بالای صفحه ↑