واکاوی — ۲۶ شهریور ۱۴۰۵

تلاش ایران برای جبران محدودیت تجارت دریایی با انتقال بار به مسیرهای زمینی پرازدحام مرزی منجر به بروز تاخیر و هزینه‌ی بیش‌تر شده است. وال‌استریت ژورنال گزارش داده که هزاران کامیون در گذرگاه‌های ایران با ترکیه، پاکستان و دیگر همسایگان معطل مانده‌اند. تاخیرها در مرز ترکیه تا ۲۰ روز رسیده و در گذرگاه اصلی پاکستان نیز صدها کامیون در انتظار مانده‌اند. تردد تجاری در مسیر دریای خزر هم افزایش یافته و قطار باری تهران ـ شی‌آن که پیش‌تر هفته‌ای یک بار حرکت می‌کرد، اکنون هر سه یا چهار روز راهی چین می‌شود. برخی فعالان تجاری به روزنامه گفته‌اند هزینه‌ی مسیرها و گلوگاه‌های جدید می‌تواند تا حدود یک‌سوم قیمت نهایی بعضی کالاها را در تهران تشکیل دهد.

گاردین استرالیا گزارشی از یافته‌های عفو بین‌الملل درباره‌ی سرکوب اعتراض‌ها در ایران را منتشر کرده است. این سازمان گفته که نیروهای امنیتی در کشتار، شکنجه و خشونت جنسی علیه معترضان به‌صورت هماهنگ عمل کرده‌اند. گزارش، این موارد را در قالب یافته‌ها و اتهام‌های مستندشده‌ی عفو بین‌الملل مطرح کرده است.

یواس‌ای تودی با استناد به گزارش بازرس کل وزارت دفاع آمریکا نوشته که هزینه‌ی جنگ ایران تا ۲۹ ژوئن، دست‌کم ۳۳.۴ میلیارد دلار بوده است. رقمی که هزینه‌ی کامل تعمیر تاسیسات آسیب‌دیده را دربر نمی‌گیرد. طبق همان گزارش، بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی به حوزه‌ی فرماندهی مرکزی اعزام شده‌اند، ۱۸ نفر جان باخته‌اند و بیش از ۸۰۰ نفر زخمی شده‌اند. پایگاه‌ها و تاسیسات آمریکا در هشت کشور منطقه نیز آسیب دیده‌اند. گزارش از کم‌بود بعضی ذخایر راه‌بردی و گلوگاه‌های تولید و تدارک نیز خبر داده و گفته دست ‌کم شش ناو آمریکایی از اقیانوس آرام به خاورمیانه منتقل شده‌اند.

دادستان‌های فدرال آمریکا در یک دعوای ضبط مدنی، خواستار مصادره‌ی حدود ۶۱ میلیون دلار رمزارز شده‌اند که به ادعای آنان از فروش نفت و فرآورده‌های نفتی ایران به خریداران چینی به دست آمده است. وزارت دادگستری آمریکا می‌گوید دو شرکت «بلسد تراست» و «هگزا ویل» از حساب‌های معاملاتی در بایننس برای جابه‌جایی این پول استفاده کرده‌اند و مجموعه آدرس‌های مرتبط با این شبکه در مجموع بیش از ۱.۵ میلیارد دلار دریافت و توزیع کرده‌اند. این پرونده علیه خود بایننس اقامه نشده و بایننس نیز گفته است که هیچ اتهامی متوجه این صرافی نبوده و در برابر نقض تحریم‌ها سیاست «تحمل صفر» دارد. وزارت دادگستری هم تصریح کرده که دعوای ضبط مدنی صرفا حاوی ادعاهایی است که هنوز در دادگاه اثبات نشده‌اند.

عمان دیلی آبزرور در دو گزارش، هم موضع دیپلماتیک مسقط درباره‌ی تنگه‌ی هرمز و هم پی‌آمدهای اقتصادی اختلال در مسیرهای منطقه‌ای را بررسی کرده است. عمان خواستار کشتی‌رانی ایمن و بدون مانع در تنگه‌ی هرمز شده و گفته رای‌زنی با ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس برای رسیدن به ترتیبات عملی، ادامه دارد. در گزارشی دیگر، بانک مرکزی عمان اعلام کرده پس از افت تجارت در ماه مارس، واردات در آوریل ۹۱.۴ درصد، صادرات غیرنفتی ۱۱.۱ درصد و صادرات مجدد ۲۲۵.۹ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. شمار کشتی‌های ورودی به بنادر عمان نیز از ۲۱۹ فروند در مارس به ۳۴۴ فروند در آوریل رسیده است.

نیویورک‌تایمز در یک صفحه سه لایه از هزینه‌های جنگ غزه را کنار هم گذاشته است. گزارشی از حمله‌ی اسراییل که به کشته ‌شدن یک نوجوان و یک امدادگر انجامیده، گزارشی از فروریختن یکی از ساختمان‌های آسیب‌دیده در جنگ که دست‌کم ۲۱ کشته برجای گذاشته و گزارشی درباره‌ی ارزیابی بازرس کل از تلفات و دشواری‌های ارتش اسراییل. این کنارهم‌گذاری، فاصله‌ی میان حساب‌رسی سازمان‌یافته‌ی توان نظامی و زندگی شهری‌ای را نشان می‌دهد که در آن، آثار تخریب بعد از لحظه‌ی حمله امتداد می‌یابد.

گریگوری میکس، ارشدترین دموکرات کمیته‌ی روابط خارجی مجلس نمایندگان، اعلام کرده بسته‌ی ۲.۸ میلیارد دلاری پیشنهادی دولت آمریکا برای اسراییل را در مرحله‌ی کنونی تایید نمی‌کند. او اعلام کرده که نسبت به استفاده‌ی احتمالی از بمب‌های سنگین در مناطق پرجمعیت غزه و لبنان و کافی ‌نبودن تضمین‌های مربوط به حفاظت از غیرنظامیان نگرانی‌هایی وجود دارد. وال‌استریت ژورنال گزارش داده که بسته شامل ده‌ها هزار بمب سنگین و مهمات نفوذگر است. دولت آمریکا راه‌های حقوقی برای ادامه‌ی این روند، بدون موافقت میکس دارد و بنابراین مخالفت او به‌تنهایی فروش را متوقف نمی‌کند.

وزارت خارجه آمریکا در پاسخ نقل‌شده در گزارش، بر حق اسراییل برای دفاع از خود تاکید کرده و اسراییل نیز می‌گوید عملیاتش متوجه نیروهای حماس است و اقداماتی را برای حفاظت از غیرنظامیان انجام می‌دهد. در مقابل، میکس گفته تضمین‌های بیش‌تری درباره رعایت قوانین آمریکا و حفاظت از غیرنظامیان می‌خواهد.

قطر تریبون گزارش داده ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرده پهپادی را در جنوب مکه ره‌گیری و منهدم کرده است. در مقابل، یک مقام حوثی ادعای هدف قرار دادن مکه را رد کرده است. همین روزنامه در گزارشی دیگر نوشته نیروهای حوثی پس از تصرف بخش‌های ساحل غربی یمن، مواضع خود را در اطراف باب‌المندب تقویت کرده‌اند. تنگه‌ای که در شرایط عادی حدود ۱۰ درصد تجارت دریایی جهان و ۳۰ درصد ترافیک کانتینری از آن عبور می‌کرده است. هم‌زمان، بیش از ۲۵۰۰ یمنی طی یک هفته وارد جیبوتی شده‌اند و مقام‌های این کشور درباره‌ی فشار بر ظرفیت‌های محدود خود هشدار داده‌اند. سعودی گزت نیز مکه را «خط قرمز» توصیف کرده و بر حفاظت از دو مسجد مقدس تاکید کرده است.

پیشنهاد اورزولا فون‌درلاین برای تبدیل کانادا به نخستین «عضو وابسته» اتحادیه‌ی اروپا، یکی از معدود موضوع‌هایی است که هم‌زمان در وال‌استریت ژورنال، واشنگتن پست، تایمز، آی‌پیپر و تریبیون دیده می‌شود. وضعیت حقوقی چنین عنوانی هنوز تعریف نشده و در معاهدات فعلی اتحادیه‌ی اروپا جایگاه مشخصی ندارد. بنابراین، فعلا تنها در محدوده‌ی پیشنهاد یک چارچوب سیاسی برای هم‌کاری عمیق‌تر در تجارت، فناوری، انرژی، دفاع و قطب شمال باقی می‌ماند.

مارک کارنی از گسترش رابطه استقبال کرده و دولت آمریکا نیز نسبت به حرکت کانادا به سوی اروپا موضع انتقادی گرفته است. واشنگتن پست یادآور شده که نزدیک به ۷۰ درصد صادرات کانادا هنوز به آمریکا می‌رود و حجم تجارت آمریکا و کانادا بسیار بزرگ‌تر از تجارت کانادا با اتحادیه‌ی اروپاست. بنابراین، تغییر جهت کامل در کوتاه‌مدت با محدودیت‌های مادی روبه‌روست.