تایمز ـ نسخهی بریتانیا
شش ماه جنگ، جمهوری اسلامی را فرو نریخته است؛ جامعهی ایران میان خشم از حکومت، ویرانی جنگ و ترس از آینده مانده
تایمز در گزارشی از شش ماه نخست جنگ، از ایرانیانی نوشته که نه تصویر یک جامعهی یکپارچه پشت حکومت را تایید میکنند و نه تصوری را که جنگ باید به فروپاشی سریع جمهوری اسلامی میانجامید. روزنامه روایت خانوادههایی را در تهران، کرمانشاه و نقاط دیگر که مواضع سیاسیشان در جریان اعتراضها و سپس جنگ تغییر کرده را کنار هم قرار داده است. بعضی از کسانی که پیش از جنگ علیه حکومت بودند، پس از کشتهشدن ایرانیان در حملات خارجی احساسات متفاوتی پیدا کردهاند. در مقابل، خانوادههایی که پیشتر از جمهوری اسلامی حمایت میکردند، پس از سرکوب اعتراضها و تجربهی مستقیم خشونت از حکومت فاصله گرفتهاند.
گزارش همچنین از ادامهی فعالیت دستگاه امنیتی، حضور اجتماعی حامیان حکومت و محدودیت شدید رسانهای میگوید. تایمز در روایت خود مینویسد رهبر جمهوری اسلامی کشته شده و مجتبی خامنهای که جانشین او شده، پس از حملهای که گفته میشود در آن آسیب دیده، حضور عمومی بسیار محدودی داشته است. با این همه، آنچه در گزارش برجسته میشود، ادامهی ساختار حکومتی است و نه نشانههای فروپاشی فوری آن.
نکتههای تحلیلی
مهمترین نکتهی گزارش همین تناقض است. نارضایتی گسترده از حکومت الزاما به معنای آمادگی جامعه برای همراهی با تجاوز نیروهای خارجی نیست. جنگ میتواند همزمان دستگاه حاکم را تضعیف کند و هم در میان بخشی از جامعه، برای همان حکومت حامیانی ایدئولوژیک بپرورد. به همین دلیل، تبدیل نارضایتی اجتماعی به تغییر سیاسی، روندی بسیار پیچیدهتر از این تصور است که فشار نظامی خارجی بهطور خودکار حکومت را ساقط خواهد کرد.
منابع: تایمز ـ نسخهی بریتانیا