ساندی تایمز ـ نسخه‌ی بریتانیا

قطعات چینی، اتریشی و غربی در پهپادهای ایران؛ شبکه‌ی جهانی کالاهای دوگانه چگونه از تحریم عبور می‌کند

شرکت اطلاعاتی Strider در تحقیقی درباره‌ی پهپاد شاهد-۱۳۶ مدعی است در سامانه‌های ایرانی، موتورهای چینی و اتریشی و دیگر قطعات میکروالکترونیکی غربی شناسایی شده‌اند. این شرکت، زنجیره‌ی ارتباطات را تا «موسسه‌ی هوافضای پارس کرمان»، نهادی که تحت تحریم نیست و با شرکت هنگ‌کنگی «فاکس‌تک هابی» ارتباط تجاری داشته، دنبال کرده است. فاکس‌تک می‌گوید به ایران پهپاد نمی‌فروشد. شرکت اطلاعاتی «استرایدر»، گفته اسنادی یافته که نشان می‌دهد فاکس‌تک از ایرانی‌بودن نشانی طرف تجاری خود اطلاع داشته است. علاوه بر این، ویدیوهایی از حضور اعضای سپاه در یک برنامه‌ی آموزشی موسسه‌ی هوافضای پارس در یزد وجود دارد. خود گزارش نیز تصریح می‌کند که این شواهد، به ‌تنهایی، «مدرک قطعی» محسوب نمی‌شوند.

نکته‌های تحلیلی

صنایع الکترونیک، هوافضا و پهپاد بر زنجیره‌های جهانی‌ای استوارند که در آنها یک قطعه‌ی تجاری می‌تواند چند واسطه و چند حوزه‌ی قضایی را طی کند. تحریم، این شبکه را حذف نمی‌کند؛ بلکه آن را غیرشفاف‌تر و پرهزینه‌تر می‌کند.

در کنار این تجارت، یک بازار تازه نیز رشد کرده که آن، شرکت‌های خصوصی اطلاعاتی‌ای هستند که از دولت‌ها و شرکت‌های غربی برای ردیابی مالکیت، فناوری، سرمایه و ارتباطات دانشگاهی پول می‌گیرند. از این‌رو، تحریم به نوبه‌ی خود یک صنعت امنیتی و اطلاعاتی تولید کرده است.

منابع: ساندی تایمز ـ نسخه‌ی بریتانیا