رفتن به محتوای اصلی
واکاوی نشریات

واکاوی نوشته‌های فایننشال تایمز پیرامون آثار اقتصادی جنگ ایران

۵ دقیقه مطالعه

«رشد ۱.۵ درصدی اقتصاد آمریکا کم‌تر از پیش‌بینی‌ها بود» در صفحه‌ی ۲؛ اقتصاد آمریکا در سه ‌ماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶ با نرخ سالانه‌ی ۱.۵ درصد رشد کرد. رقمی که نسبت به دوره‌ی پیش کاهش داشت و پایین‌تر از برآوردهای بازار قرار گرفت. فایننشال تایمز کاهش هزینه‌های دولت، کند شدن صادرات و افت آهنگ سرمایه‌گذاری تجاری را از عوامل اصلی این نتیجه معرفی کرده و در کنار این عوامل، جنگ پنج ‌ماهه‌ی خاورمیانه را نیز به عنوان یکی از موثرترین عوامل در کنار آنان می‌گذارد. همین شماره در صفحه‌ی ۳، این درگیری را جنگ آمریکا و ایران نامیده و نشان می‌دهد که پی‌آمدهای آن از راه تورم، اختلال در زیرساخت‌های انرژی و افزایش قیمت سوخت، به اقتصاد آمریکا منتقل شده است. به ‌ویژه پس از آن‌ که تصمیم فدرال رزرو برای ثابت نگه‌داشتن نرخ بهره، درست پیش از انتشار آمار رشد، بازارها را نگران کرده بود، افزایش هزینه‌ی انرژی، نگرانی درباره‌ی توان بانک مرکزی آمریکا برای مهار شوک تورمی جنگ را تشدید کرد. با وجود افزایش قیمت‌ها، مصرف خانوارها هم‌چنان ادامه یافت و مخارج مصرفی شخصی با نرخ سالانه ۲.۱ درصد بالا رفت؛ نرخی که در سه‌ ماهه‌ی نخست، تنها ۰.۴ درصد بود. بازپرداخت‌های مالیاتی سنگین نیز به حفظ مصرف کمک کرد. واکنش بازار به گزارش رشد محدود بود و کاهش بازده اوراق خزانه و ارزش دلار چندان گسترده نشد؛ زیرا توجه سرمایه‌گذاران هم‌چنان به سیاست پولی و پی‌آمدهای تورمی جنگ معطوف بوده است. هزینه‌های بزرگ شرکت‌های فن‌آوری برای زیرساخت هوش مصنوعی که در آغاز سال از رشد حمایت کرده بود، در این دوره کند شد. صادرات نیز با کاهش هزینه سفر خارجی تضعیف شد که افزایش صادرات نفت، بخشی از این افت را جبران کرد. هم‌زمان، دولت با فروش ذخایر نفتی راهبردی، مخارج خود را کاهش داده است. در مجموع، داده‌های مذکور، اقتصادی را نشان می‌دهد که مصرف داخلی هنوز از آن حمایت می‌کند؛ اما جنگ آمریکا و ایران از طریق انرژی، تورم و سیاست پولی، موانعی بر مسیر رشد آن بر جا گذاشته است.

«منطقه‌ی یورو با وجود شوک انرژی در سه‌ماهه دوم ۰.۴ درصد رشد کرد» در  صفحه‌ی ۳؛ اقتصاد منطقه یورو در سه‌ ماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سه ‌ماهه‌ی پیش، ۰.۴ درصد رشد داشته و از انتظار اقتصاددانان فراتر رفته است. این نتیجه در شرایطی ثبت شده که بازارهای انرژی هم‌چنان تحت فشار نوسان‌های ناشی از جنگ آمریکا و ایران قرار دارند. برآورد اقتصاددانان در نظرسنجی رویترز رشد ۰.۲ درصدی بود و رقم سه ‌ماهه‌ی نخست نیز پس از بازبینی به ۰.۳ درصد رسید. فایننشال تایمز این عمل‌کرد را در برابر نااطمینانی ژئوپولیتیک و قیمت‌های بالای انرژی، قابل توجه می‌داند و می‌نویسد اقتصادهای اروپایی در نیمه‌ی نخست سال با شوک جنگ روبه‌رو بودند؛ اما بخش صادرات توانست بخشی از فشار را دفع کند. در پایان سه‌ ماهه‌ی دوم، آمریکا و ایران با تمدید آتش‌بس موافقت کردند و قیمت نفت برنت به سطح پیش از آغاز درگیری بازگشت؛ با این حال، پس از فروپاشی آتش‌بس، قیمت نفت بار دیگر از ۹۲ دلار در هر بشکه عبور کرد. این بازگشت قیمت انرژی، چشم‌انداز تورم و تصمیم‌های بانک مرکزی اروپا را دوباره در مرکز توجه قرار داد. آلمان، فرانسه و ایتالیا هر یک ۰.۲ درصد رشد داشتند و اقتصاد اسپانیا ۰.۷ درصد توسعه یافت. با وجود این تفاوت‌ها، اقتصاد صادرات‌محور آلمان هم‌چنان در وضعیت رکود نسبی مانده است. تداوم قیمت بالای انرژی به این معناست که بازارها احتمال افزایش نرخ بهره‌ی بانک مرکزی اروپا در ادامه‌ی سال را در نظر گرفتند. برخی اقتصاددانان هشدار دادند که رشد فراتر از انتظار نباید به معنای آغاز شتابی پایدار تلقی شود؛ زیرا تنش‌های تازه در خاورمیانه و بازگشت فشار بر نفت، می‌تواند مصرف، تولید و تجارت را محدود کند. معامله‌گران نیز احتمال یک افزایش یک ‌چهارم واحدی نرخ بهره تا پایان سال را قیمت‌گذاری کردند. تورم منطقه یورو نیز هم‌چنان بالاتر از هدف میان‌مدت دو درصدی بانک مرکزی قرار داشته است. رشد ۰.۴ درصدی، مقاومت کوتاه ‌مدت اقتصاد اروپا را ثبت کرده؛ اما مسیر آن به وضعیت جنگ آمریکا و ایران، ثبات آتش‌بس و قیمت انرژی وابسته مانده است.

«شل پس از بهره‌گیری از نوسان‌ها، دومین سود فصلی بزرگ خود را گزارش کرد» در صفحه‌ی ۶؛ شرکت شل در سه‌ ماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶، سود تعدیل ‌شده‌ی ۹.۸ میلیارد دلاری‌ را ثبت کرد. رقمی بالاتر از برآورد ۸.۹ میلیارد دلاری تحلیل‌گران و بسیار بیش‌تر از ۳.۴ میلیارد دلار در دوره‌ی مشابه سال قبل. فایننشال تایمز این نتیجه را دومین سود فصلی بزرگ تاریخ شرکت می‌داند. تنها رکورد بالاتر، سود ۱۱.۵ میلیارد دلاری سال ۲۰۲۲ بوده که پس از حمله‌ی تمام ‌عیار روسیه به اوکراین و بحران انرژی اروپا به دست آمده بود. در این دوره نیز جنگ خاورمیانه، فرصت‌های گسترده‌ای برای واحدهای معاملاتی شل ایجاد کرده است. قیمت نفت و گاز در مدت سه ‌ماه با شدت نوسان داشت و فاصله‌ی قیمت میان خریداران و فروشندگان افزایش یافت. این وضعیت امکان آربیتراژ2 را بیش‌تر کرد و تقاضای مشتریانی مانند شرکت‌های خدمات عمومی و خطوط هوایی برای قراردادهای پوشش ریسک قیمت را بالا برد. مدیرعامل شل گفته که شرکت در حال ادغام فعالیت معاملاتی در همه بخش‌های سازمان است و نوسان را بخشی ماندگار از نظام انرژی می‌داند. با این حال، جنگ تنها منجر به افزایش درآمد معاملاتی نشده و در بخش تولید نیز هزینه‌هایی ایجاد کرده است. آسیب جنگ به کارخانه تبدیل گاز به مایع پرل در قطر، دلیل اصلی کاهش ۵۱ درصدی تولید گاز شل نسبت به سه ‌ماهه‌ی پیش اعلام شده است. تعطیلی این واحد در جریان درگیری، عرضه را محدود کرد که راه‌اندازی تدریجی پروژه‌ی ال‌ان‌جی کانادا، بخشی از افت را جبران کرد. هم‌زمان، قیمت فرآورده‌های پالایشی مانند سوخت جت و گازوییل بالا ماند و هفت پالایشگاه شل با میانگین ۱۰۲ درصد ظرفیت اسمی، فعالیت کردند تا از تقاضای شدید استفاده کنند. شرکت برنامه بازخرید سهام ۳.۵ میلیارد دلاری اعلام ‌شده در ماه مه را حفظ کرد و روند بازخرید سه ‌ماهه را ادامه داد. گزارش صفحه‌ی ۶ تصویری دوگانه ارایه می‌دهد. جنگ آمریکا و ایران از یک سو تولید گاز و فعالیت تاسیسات منطقه‌ای را مختل کرده و از سویی دیگر، با افزایش نوسان قیمت و نیاز به پوشش ریسک، درآمد معاملات و پالایش شل را تقویت کرده است.

 

  1. Financial Times. (2026, July 31). Financial Times (Europe ed.).
  2. بهره‌گیری از تفاوت قیمت‌ها؛ بهره‌برداری از تفاوت قیمت یک دارایی یا کالای یکسان در دو بازار، دو زمان یا دو قرارداد متفاوت.
درباره‌ی نویسنده

روزنامه

تحریریه‌ی روزنامه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *