واکاوی نوشته‌های وال استریت ژورنال پیرامون ایران

«ترامپ دستور حملات تازه به ایران را صادر کرد» در صفحه‌ی A8؛ دونالد ترامپ با تصویب طرحی تازه برای حمله به ایران، بار دیگر استفاده از نیروی نظامی را به‌ عنوان وسیله‌ای برای واداشتن تهران به پذیرش خواسته‌های واشنگتن در دستور کار قرار داده است. به گفته‌ی مقام‌های آمریکایی، اجرای این حمله ممکن است از آخر هفته آغاز شود. پیش‌رفت ناگهانی در مذاکرات می‌تواند موجب توقف آن شود و خود ترامپ نیز ممکن است تصمیمش را تغییر دهد. رییس‌ جمهور آمریکا در نشست تلویزیونی کابینه در کمپ دیوید گفت حملات سنگینی را از سر خواهد گرفت و پیش‌بینی کرد ادامه‌ی فشار نظامی، سران ایران را به این نتیجه خواهد رساند که توان تحمل حملات بیشتر را ندارند. این موضع پس از دوره‌ای مطرح شد که ترامپ از جریان داشتن مذاکراتی دوستانه و امکان حفظ آتش‌بس سخن می‌گفت. گزارش روزنامه می‌گوید حمله‌ی غافل‌گیرانه‌ی ایران به نیروهای مستقر در اردن، واکنش نظامی آمریکا در روز چهارشنبه را در پی داشت و فضای دیپلماتیک را بیش از پیش تیره کرد. مقام‌های ایرانی نیز بر نبود اعتماد میان دو کشور تاکید کرده‌اند و معتقدند تهدیدهای نظامی پی‌درپی، امکان دست‌یابی به توافق را کاهش خواهد داد. سپاه پاسداران پس از حملات تلافی‌جویانه‌ی آمریکا اعلام کرد حملات خود را از سر خواهد گرفت. جنگ ایران اکنون وارد ششمین ماه شده و دو خواسته‌ی اصلی واشنگتن، یعنی کنار گذاشتن برنامه‌ی هسته‌ای ایران و پایان دادن به کنترل تهران بر تنگه‌ی هرمز، هم‌چنان از سوی ایران رد شده است. یکی از گزینه‌های بررسی‌ شده در دولت آمریکا، اجرای عملیات هوایی فشرده‌‌ای دوهفته‌ای برای کاهش توان موشکی ایران بوده است. با این حال، مشاوران نظامی ترامپ درباره‌ی کاهش ذخایر مهمات و مخاطرات عملیاتی چنین کارزاری هشدار داده‌اند. بنابراین، تصمیم جدید در اوضاعی اتخاذ شده که مسیر مذاکرات شکننده باقی مانده و هم‌زمان، توان ادامه‌ی عملیات گسترده با محدودیت‌های نظامی روبه‌روست.

«در آشوب جنگ، غول‌های نفتی سودی عظیم به دست آوردند» در صفحه‌های A1 و A8؛ جنگ ایران و بسته ‌ماندن طولانی‌مدت تنگه‌ی هرمز، جریان عرضه‌ی انرژی را مختل کرده و هم‌زمان، سود شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا را به بالاترین سطوح چند سال اخیر رسانده است. سود اکسون‌موبیل نسبت به سال پیش، بیش از دو برابر شده و به ۱۴٫۵ میلیارد دلار رسیده که بالاترین رقم برای این شرکت از زمان بحران انرژی پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ بوده است. شورون نیز سودی معادل ۱۲٫۱ میلیارد دلار گزارش کرده که نزدیک به پنج برابر دوره‌ی مشابه سال قبل و بالاترین سود فصلی ثبت ‌شده‌ی این شرکت بوده است. کاهش عبور نفت و فرآورده‌های انرژی از تنگه‌ی هرمز، موجب شده قیمت نفت آمریکا در بخشی از فصل تا ۱۱۲٫۹۵ دلار برای هر بشکه بالا رود و قیمت بنزین به بیش‌ترین سطح چهار سال گذشته برسد. اکسون اعلام کرد که با وجود از دست‌ دادن موقت حدود ده درصد از تولید بالادستی خود، افزایش تولید در دیگر مناطق و فعالیت حدود 24 پالایشگاه از تگزاس تا سنگاپور، عمل‌کرد مالی شرکت را تقویت کرده است. حملات موشکی ایران در ماه مارس نیز به بخشی از تاسیسات گاز طبیعی قطر که اکسون در آن سهم داشت، آسیب رسانده بود. در عین حال، کمبود ظرفیت پالایش جهانی و محدودیت صادرات برخی فرآورده‌ها از روسیه و چین، سبب شد حاشیه‌ی سود تولید بنزین، گازوییل و سوخت هواپیما به سطحی بی‌سابقه برسد. درآمد بخش پالایش اکسون از حدود ۱٫۴ میلیارد دلار در سال قبل به نزدیک ۵٫۵ میلیارد دلار افزایش یافت. تولید نفت و گاز این شرکت، بدون محاسبه‌ی تولید مختل ‌شده در خاورمیانه، به بالاترین میزان دو دهه رسید و تولید آن در حوزه‌ی پرمیان به رکورد روزانه‌ی ۱٫۸ میلیون بشکه رسید. تولید نفت و گاز شورون در آمریکا نیز با کمک دارایی‌های خریداری‌شده از هس و افزایش فعالیت در پرمیان به رکورد روزانه‌ی ۲٫۱ میلیون بشکه رسید. اکسون در این فصل ۹٫۴ میلیارد دلار و شورون ۶٫۶ میلیارد دلار را از طریق سود سهام و بازخرید سهام به سرمایه‌گذاران بازگرداندند.

«سرمایه‌گذاران فعلا از افزایش قیمت‌ها استقبال می‌کنند» در صفحه‌های A1 و A8؛ ادامه‌ی بسته ‌ماندن تنگه‌ی هرمز، آثار جنگ ایران را از بازار نفت و پمپ‌بنزین‌ها به طیف گسترده‌ای از کالاهای مصرفی در آمریکا منتقل کرده است. شرکت‌های تولید کننده‌ی مواد غذایی، نوشیدنی، رنگ، محصولات بهداشتی و بسته‌بندی، اعلام کرده‌اند برای جبران افزایش هزینه‌ی مواد اولیه و حمل‌ونقل، قیمت محصولات خود را بالا برده‌اند یا در آستانه‌ی اجرای افزایش قیمت قرار دارند. شرکت‌هایی مانند بوستون بیر، شروین ویلیامز، اینترنشنال پیپر و یونیلیور از جمله بنگاه‌هایی بودند که افزایش هزینه‌ی انرژی، مواد پتروشیمی، آلومینیوم و حمل بار را علت اصلی تصمیم خود معرفی کردند. اعلام افزایش قیمت‌ها در مواردی موجب رشد سهام شرکت‌ها شد و سرمایه‌گذاران از توان بنگاه‌ها برای انتقال هزینه‌های بیش‌تر به مشتریان استقبال کردند. با این حال، گزارش تاکید می‌کند مجموعه‌ی این افزایش‌ها می‌تواند موج تازه‌ای از تورم ایجاد کرده، روند تصمیم‌گیری بانک مرکزی آمریکا درباره‌ی نرخ بهره را دشوار ساخته و به یکی از موضوع‌های انتخابات میان‌دوره‌ای پاییز تبدیل شود. پیش از آغاز جنگ نیز هزینه‌ی زندگی مساله‌ای مهم در سیاست داخلی آمریکا بود. پس از آن‌که آمریکا در اواخر فوریه بمباران ایران را آغاز کرد و ایران عبور کشتی‌ها از تنگه‌ی هرمز را محدود ساخت، قیمت سوخت و مواد اولیه به‌سرعت افزایش یافت. پیش از جنگ نزدیک به بیست درصد نفت و گاز جهان و بخش قابل توجهی از آلومینیوم، کود شیمیایی و مواد دیگر از این آب‌راه عبور می‌کرد. اکنون نفت خام آمریکا حدود ۸۵ دلار معامله می‌شود که نزدیک به ۲۵ درصد بالاتر از زمان آغاز جنگ است. میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی نیز از ۲٫۹۸ دلار در آغاز درگیری به حدود ۴٫۱۱ دلار رسیده و قیمت گازوییل از پنج دلار عبور کرده است. شروین ویلیامز اعلام کرده که از اول سپتامبر، قیمت‌هایش را هشت درصد افزایش خواهد داد. تولید کننده‌ی سیب‌زمینی منجمد لمب وستون نیز هزینه‌ی بالاتر حمل‌ونقل، روغن خوراکی و بسته‌بندی را به قیمت محصولات منتقل کرده است. کم‌بود آلومینیوم، افزایش مصرف روغن‌های خوراکی در تولید سوخت زیستی و گران‌شدن جعبه‌های مقوایی، نشان‌گر این‌اند که آثار مخرب اختلال در تنگه‌ی هرمز از بازار سوخت فراتر رفته و هزینه‌ی تولید، حمل‌ونقل و بسته‌بندی کالاهای مصرفی روزمره را نیز افزایش داده است.

1. The Wall Street Journal. (2026, August 1–2). The Wall Street Journal Weekend (U.S. ed., Vol. 288, No. 27).